حسابداری

1- وقتی پولی به حساب بانک واریز می شود بانک بدهکار می شود وصندوق بستانکار می گردد

2- وقتی که پولی نقداً به صندوق داده می شود صندوق بدهکار وحساب مربوطه بستانکار می گردد مثلاً اگر از بانک طی چک برداشت شده باشد صندوق بدهکار وبانک بستانکار می گردد

3- هر گاه یکی از حساب دارائهیا افزایش نماید مثلاً ساختمانی خریداری می شود حساب ساختمان بدهکار می گردد واگر قیمت ساختمان تقدی پرداخت شده باشد حساب بانک بستانکار می گردد

4- حسابهای دریافتی : اگر برای شرکتی کار کرده ایم اما در مقابل پول نقدی پرداخت نشده به صورت نسیه یا قرض بوده است حساب دریافتنی بدهکار در آمد بستانکار می گردد

5- اگر کالایی را فروخته ایم اما بجای قیمت آن چک تحویل گرفته باشیم حسای اسناد دریافتنی بدهکار وفروش کالا بستار می گردد

6- اگر کالایی فروخته ایم اما به صورت قرض یا نسیه می باشد وچک یا سفته به ما نداده  باشند حساب بدهکاران بدهکار وفروش بستانکار ی گردد

7- اگر کالایی را خریده باشیم به صورت قرض وچک یا سفته به فروشنده نداده ایم حساب خرید کالا بدهکار بستانکاران تجاری بستانکار خواهد شد یا حسابهای پرداختنی بستانکار خواهد شد

8= پولی را علی الحساب جهت خرید به حساب شرکتی واریز می نمائیم : حساب پیش پرداخت خرید کالا بدهکار وصندوق یا بانک بستانکار می شود

9- خرید انجام داده ایم اما بجای پول نقد چک یا سفته تحویل فروشنده دادهایم حساب خرید کالا بدهکار حساب ساناد پرداختنی بستانکار می گردد

10- در طول دوره سرمایه گذاری مجدد می نمائیم حساب بانک بدهکار وحساب سرمایه بستانکار می گردد

11- در طول دوره بعلت نیاز شخصی مبلغی را از بانک یا صندوق برداشت می کنیم حساب بداشت بدهکار وبانک یا صندوق بستانکار می گردد

12- خرید کالا انجام داده این مبلغی نقد پرداخت کرده ایم ومبلغی نسیه در موقع سند خرید کالا بدهکار ومبغ نقد بعنوان بانک یا صندوق بستانکار ومعادل قرض حساب پرداختنی یا بستانکاران تجاری بستانکار می شود

13- خرید انجا گرفته اما قسمتی از کالا معیوب است وباید برای فروشنده برگشت دهیم حساب برگشت از خرید بدهکار وخرید کالا بستانکار می گردد

14- کالایی را فروخته ایم اما بعلت معیوب بودن برای ما برگشت می دهند در موقع سند برگشت از فروش بدهکار وصندوق بستانکار می گردد

آنچه در موقع تنظیم سند برای حسابدار اهمیت دارد شناخت وتجزیه تحلیل رویدادهای مالی است که چه حسابی بدهکار وچه حسابی بستانکار شود

برای ثبت فعالیتهای مالی مراحل زیر را رعایت می نمائیم :

1-      انجام فرایند یا رویداد مالی وتهیه فاکتور

2-      تجزیه وتحلیل فرایند مالی ورویداد مالی که چه حسابی بدهکار شده وچه حسابی بستانکار شده است

3-      مشخص نمودن حسابهای موثر در فرایند مالی

4-   نوشتن سند حسابداری دوبل که در این سند یک حساب بدهکار ویک حساب بستانکار می شود وبرای تنظیم سند همیشه حسابی که بدهکار می شود اول می نویسیم وحسابی که بستانکار می شود بعد مثلاً : در یک موسسه یا شرکتی یک دستگاه یخچال خریداری می شود برای سند این رویداد مالی حساب اثاثه اداری بدهکار وحساب بانک یا صندوق بستانکار می شود

5-      بعد از نوشتن سند باید سند را در دفتر روزنامه به همان شکل منرج در سند ثبت نمود

6-      بعداز ثبت سند در دفتر روزنامه باید هر حساب را به سر فصل مخصوص در دفتر کل انتقال داد

اما برای ثبت فعالیتهای مالی باید حساب دارائیها وبدهیها وسرمایه را بشناسیم که ذیلاً به چند نمونه از این حسابها اشاره می نایم :

حساب دارائیها : این حسابها در پایان سال همیشه مانده بدهکار دارند وبه شرح زیر می باشند

1-      بانک پرداخت ، صندوق ، بدهکاران ، پیش پرداختها ، حسابهای دریافتنی ، موجودی کالا وملزومات اداری واسناد دریافتنی   که این حسابها دارائیهای جاری می باشند

2-      دارائیهای ثابت : مانند ساختمان ،زمین ، اثاثه اداری ، وسایط نقلیه ، امتیازات ، ماشین آلات  که معمولاً این حسابها دارای استهلاک هستند ودر پایان سال باید از آنها استهلاک کسر شود

3-      دارائیهای نامشهود مانند : سرقفلی ،حق چاپ وانتشار |و....

حساب بدهیها وسرمایه

شامل :

وامهای کوتاه مدت وبلند مدت

حسابهای پرداختنی

اسناد پرداختنی

پیش دریافتها

بستانکاران تجاری

بستانکاران غیر تجاری

سرمایه
 در ترازنامه پایان سال حسابهای دارائیها در طرف راست ترازنامه قید می شود اما حساب بدهی وسرمایه در طرف چپ ترازنامه

ماده 137قانون مالیاتهای مستقیم : هزینه های درمانی پرداختی هر مودی بابت معالجه خود یا همسر واولاد وپدر ومادر وبرادر وخواهر تحت تکفل در یک سال مالیاتی به شرط اینکه پزشک دریافت کننده آنرا تأئید نماید از در آمد مشمول مالیات کسر می گردد

در مورد معلولان وبیماران خاص وصعب العلاج علاوه بر هزینه های مذکور هزینه مراقبت وتوانبخشی انان نیز از در آمد مشمول مالیات کسر می شود

ماده 172قانون مالیاتهای مستقیم :

صدر در صد وجوهی که به حسابهای تعیین شده از طرف دولت به منظور بازسازی یا کمک ونظایر آن به صورت بلاعوض برای تعمیر ،تجهیز ف احداث ،تکمیل مدارس ،دانشگاههاو...پرداخت می شود از در آمد مشمول مالیات کسر می گردد

ماده 192: اگر این افراد تا پایان تیر ماه سال بعد اظهار نامه مالیاتی ارائه ندهند مشمول جریمه معادل 10%مالیات متعلق خواهد بود

جدول نرخ مالیات بر در آمد بر اساس ماده 131قانون مالیاتهای مستقیم

ماده 53قانون مالیاتهای مستقیم :

در آمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره داده می شود عبارت است از کل مال الاجاره پس از کسر 25%بابت هزینه ها واستهلاکات وتعهدات مالک نسبت به مورد اجاره

اگر موجر مالک نباشد در آمد مشمول مالیات عبارت است از مابه التفاوت اجاره دریافتی ئپرداختی

ماده 59: نقل وانتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی به نرخ 5%وانتقال حق واگذاری محل به مأخذ وجوه دریافتی مالک به نرخ 2%در تاریخ انتقال از مالک بعنوان مالیات اخذ می شود

ماده 77: اولین نقل وانتقال قطعی ساختمان های نوسازی مسکونی یا تجاری که بیش از دوسال از تاریخ صدور گواهی پایان کار آنها نگذشته باشد علاوه بر مالیات نقل وانتقال قطعی ماده 59مشمول مالیات مقطوعی به نرخ 10%به مأخذ ارزش معاملاتی اعیانی مورد انتقال خواهند بود

راهنمای محاسبه مالیات املاک

الف- اجاره املاک :

میزان اجاره بهاء سالانه املاک ومستغلات مثلاً مبلغ 560000000ریال می باشد

استهلاک وتعهدات مالک که کسر می شود     14000000=25%

صورت حساب سود وزیان صورتحسابی است که چگونگی ونتیجه فعالیتهای مالی یک موسسه را در طی دوره نشان می دهد وسود یا زیان خالص دوره را مشخص می کند

محاسبه سود وزیان

هزینه های دوره مالی –در آمد دوره مالی =سود ویژه دوره مالی

چنانچه هزینه ها بیش از در آمد باشد بجای سود ویژه زیان ویژه نشان می دهد

در آمد دوره مالی –هزینه های دوره مالی =زیان ویزه دوره مالی

رابطه سود وزیان با ترازنامه

صورتحساب سود وزیان برای دوره ای تهیه می شود که از تاریخ تنظیم یک تراز نامه شروع می شود وبه تاریخ تنظیم تراز نامه بعدی خاتمه می یابد

1-   اصل شخصیت حقوقی موسسسه : یعنی به حساب شخصی افراد عضو موسسه توجه نداریم بلکه به حساب موسسه بعنوان یک شخصیت حقوقی توجه داریم

2-   اصل واحد پول : واحد اندازه گیری حسابداری پول رایج هر کشور است یعنی ما در عملیات حسابداری باید کلیه اطلاعات واعداد وارقام بر اساس ریال باشد

3-   اصل قیمت تمام شده در حسابداری کلیه منابع مرئی (از قبیل زمین وساختمان ،کالا ،وجه نقد )ومنابع نامرئی مانند سرقفلی وحق امتیاز که دارایی نامیده می شوند به قیمت تمام شده محاسبه نمود مثلاً اگر یخچالی به قیمت 2000000ریال خریداری می شود و300000ریال هزینه حمل پرداخت می گردد قیمکت تمام شده دارائی 2300000ریال می باشد

4-      اصل دوام موسسه :فرض بر این است که موسسه برای مدت نامحدود دائر شده است

5-      اصل دوره مالی : در موسسات دوره مالی از ابتدای سال شروع ودر آخر اسفند تمام می شود

6-      اصل اغماض از موارد کم اهمیت این اصل به ما اجازه داده می شود در موارد جزئی بر اساس روش آسانتر استفاده کنیم

7-      اصل یکنواختی ک در تمالم دوره مالی فعالیتهای مالی را یکنواخت با یک روش ثبت می کنیم

8-      اصل واقعیت یا بی نظری باید در ثبت رویدادهای مالی اصل بی نظری را رعایت کنیم

9-      اصل تطبیق هزینه ها ودر آمدها : در آمد وهزینه هر دوره در همان دوره بر اساس واقعیت محاسبه شود

10-   اصل جنبه دوگانه یعنی همیشه بدهی وسرمایه در مقابل دارائیها قرار می گیرند

یکی از خصوصیات هر تراز نامه این است که جمع اقلام دارائیها برابر است با جمع بدهیهاوسرمایه

علت مساوی بودن دو طرف ترازنامه این است که درحقیقت هر دو طرف موضوع واحدی را بیان می کند سمت راست ترازنامه دارائیها وسمت چپ ترازنامه بدهی وسرمایه را نشان می دهد

صورتحساب سرمایه

سرمایه یک موسسه در پایان دوره مالی به شرح زیر محاسبه می شود

(برداشت صاحب موسسه – سود ویژه در طی دوره )+سرمایه در اول دوره =سرمایه پایان دوره

اگر صاحب سرمایه در طول دوره سرمایه گذار مجدد داشته باشد اضافه خواهد شد واگر موسسه در طول دوره ضرر داشته باشد در پایان سال ضرر از سرمایه کسر می شود

اجزاء حساب

هر حساب سه جزء دارد

نام حساب وطرف راست بدهکار وطرف چپ بستاتکار خواهد بود

حسابداری عبارت است از فن ثبت ،طبقه بندی وخلاصه کردن وقایع ومعاملاتی که بیشتر جنبه مالی دارند به صورتی گویا فبامعنی وبرحسب پول وتفسیر نتایج حاصل از آن

هدف وموارد کاربرد حسابداری

وظیفه اصلی حسابداری تهیه اطلاعات مالی برای گروههای ذینفع در موسسه است پس باید کلیه وقایعی که بیشتر طبیعت مالی دارند به طریقی منظم ومنقی وبا استفاده از اصول وموازینی معین تدوین وجمع آوری وطبقه بندی وخلاصه نمود

چه گروههای از اطلاعات حسابداری استفاده می نمایند

1-   مدیران : مدیران موسسات برای استفاده مدبرانه از منابع مالی به طریقی که حداکثر بهره وری را از منابع موجود کسب نمایند نیازمند اطلاعات دقیقی از وضع مالی موسسه از قبیل وجوه نقد ، دارائی ،بدهی وسرمایه وامها و...هستند

2-   سهامداران : صورتهای مالی که سالیانه توسط حسابدارن تهیه می شود از نظر سهامداران منبع ومبنای مهمی برای ارزیابی فعالیتهای هیئت مدیره ومدیر عامل وسایر کارکنان بشمار ی آیند

3-   بانک : بانک های طرف معامله موسسه قبل از پرداخت هر گونه وام یا اعتباری وضعیت موسسه را از نظر سود دهی وقابلیت پرداخت بدهی ها مطالعه می نمایند وصورتهای مالی بهترین منبع برای اطلاعات مدیران بانکها در مورد وضع مالی شرکتها می باشند

4-   فروشندگان واعتبار دهندگان : فروشندگان برای فروش به شرکتها در باره وضع مالی وتوان بازپرداخت بدهیها از طریق حسابداران تحقیق می کنند تا وضعیت شرکت برای آنها مشخص شود

5-   طراحان اقتصادی وسازمانهای مالیاتی دولت : دولتها بوسیله سازمانهای مختلف خود نتایج فعالیتهای مالی موسسات را جمع آوری نموده وتجزیه وتحلیل وارزیابی می کنند وآنگاه با تعیین میزان رشد اقتصادی سالهای گذشته وکم وکیف حصول به هدفهی تعیین شده برنامه های چند ساله خودرا بر اساس این اطلاعات طراحی می کنند  از سوی دیگر دولتها برای ساختن زیر بنای اقتصادی به جهت توسعه نیازمند منابع مالی هستند که بخش مهمی از آنرا از طریق وصول مالیاتها ی مستقیم بدست می آورند

6-      رقبا رقبای شرکتهاهم برای رقابت مثبت به اطلاعات مالی نیاز دارند

رشته های حسابداری

1-   حسابداری عمومی یا مالی : این رشته شامل نگهداری حساب دارائیها ، سرمایه ودر آمد وهزینه های موسسات بازرگانی یا صنعتی است

2-حسابداری صنعتی : موضوع حسابداری صنعتی بررسی روشهای تعیین شده قیمت تمام شده محصولات وتجزیه وتحلیل عوامل هزینه ،کنترل ،کاهش هزینه ،افزایش سود آوری است بیشتر در موسسات تولیدی کاربرد دارد

3- حسابداری مدیریت : شامل فنون وروشهایی است که از طریق تهیه اطلاعات مالی مدیریت را در تدوین خط مشی های مالی کمک می کند

4- بودجه بندی : 

اجرای برنامه ها نیازمند صرف منابع مالی است وباید ابتدا برنامه عملیاتی به اعداد بیان شوند

5- حسابرسی :حسابرسی شامل فنون وروشهایی است که مدیریت وافراد موسسه را نسبت به حصول هدفها ومطابقت اسناد مدارک ودفاتر حسابداری با واقعیت وضوابط قانونی واصول مدون حسابداری وحسابرسی مطمئن می سازد

6- حسابداری دولتی عبارت است از سیستم حسابداری ونگاهداری حسابها وثبت عملیات سازمانهای دولتی

7- حسابداری مالیاتی : حسابداری مالیاتی سعی دارد با استفاده از روشهاوفنونی خاص دولت را نسبت به دریافت حقوق خود مطمئن سازد

8- سیستم های حسابداری

فن حسابداری دارای چهار مرحله است

الف- مرحله ثبت رویدادهای مالی در این مرحله کلیه دادوستدهای مالی در دفتری به نام دفتر روزنامه ثبت می شود قبل از ثبت وطبقه بندی باید فرد معاملات را به طور جداگانه تجزیه وتحلیل وتأثیر آنهارا در اموال ویا حقوق معین ومشخص نماید

ب- مرحله طبق بندی : در این مرحله اعداد وارقان از دفتر روزنامه بر اساس سرفصلهای مشخص به دفتر کل انتقال می یابد

پ- تلخیص : یا خلاصه کردن نتایج فعالیتهای مالی یک واحد اقتصادی عبارت است از ترکیب وتنظیم نتیجه حسابهای دفتر کل در قالب گزارشهای مالی وتهیه صورتحسابهای مانند سود وزیان یا ترازنامه

ج- تفسیر نتایج حاصله از بررسی اقلام خلاصه شده

تراز نامه یا بیلان عبارت است از صورتحسابی که وضع مالی یم موسسه را در یک تاریخ معین نشان می دهد تراز نامه معمولاً در پایان دوره مالی ودر برخی از موسسات در پایان هر ماه تهیه می شود وحاوی ارقامی است از دارائیها وبدهیها وسرمایه

شکل ترازنامه

عنوان ترازنامه شامل سه سطر به شرح زیر است

سطر اول نام موسسه ای که ترازنامه وضع مالی آنرا نشان می دهد

سطر دوم نام صورت حساب یعنی تراز نامه

سطر سوم تاریخ صورتحساب

قسمتهای اصلی تراز نامه

تراز نامه دارای سه قسمت اصلی است

دارائیها ،  بدهی ، سرمایه

دارائی عبارت است از کلیه اموال وحقوق مالی متعلق به موسسه مانند موجود نقدی ،ساختمان ،زمین ........

بدهی عبارت است از مبالغی که موسسه به افراد دیگر بدهکار است

سرمایه عبارت است از حق صاحبان یک موسسه نسبت به دارایی موسسه

اقسام دارائیها در ترازنامه

دارائیها به سه طبقه تقسیم می شوند

دارائیهای جاری عبارت است از اقلامی مانند بانک ، صندوق ،بدهکاران ، حسابهای دریافتنی ، پیش پرداختها ، موجود کالا که یا نقد هستند ویا طی سال نقد می شوند

دارائیهای ثابت دارائیهای مرئی به شمار می آیند که دوام وعمرشان بیش از یک سال است وقیمت قابل توجهی دارد مانند ساختمان ،زمین ،اثاثه اداری ، وسایط نقلیه و..

سایر دارائیها سرمایه گذاریها ودارائیهای ثابت نا مرئی هستند مانند خرید سهام یا شراکت در سایر موسسات و سر قفلی ، امتیازات و...

انواع بدهی

بدهی جاری مانند حسابهای پرداختنی ، اسناد پرداختنی وام کوتاه مدت

بدهی بلند مدت مانند بدهیهایی که سر رسید آنها بیش از یک سال است وام بلند مدت جزء این بدهیها می باشد